อาหารสายยางสำหรับผู้ป่วยมะเร็งสำหรับผู้ป่วย โรคมะเร็ง (Cancer) ที่ต้องให้อาหารทางสายยาง เป้าหมายสูงสุดคือ "การป้องกันน้ำหนักลดและภาวะกล้ามเนื้อฝ่อ" เพราะการรักษา (คีโม/ฉายแสง) มักทำให้ร่างกายเกิดการอักเสบและเผาผลาญพลังงานสูงกว่าปกติมากครับ
นี่คือแนวทางจัดอาหารสายยางเพื่อเสริมภูมิคุ้มกันและช่วยให้ร่างกายทนต่อการรักษาได้ดีขึ้นครับ:
1. สูตรอาหาร "เน้นโปรตีนและพลังงานสูง" (High Protein & High Calorie)
เซลล์มะเร็งมักจะดึงโปรตีนจากกล้ามเนื้อไปใช้ ทำให้ผู้ป่วยผอมแห้ง (Cachexia) จึงต้องให้โปรตีนมากกว่าคนปกติประมาณ 1.2 - 1.5 เท่า
แหล่งโปรตีนคุณภาพสูงสุด: * ไข่ขาวต้ม: เป็นโปรตีนที่ดูดซึมง่ายที่สุดและไม่มีไขมันเลว (แนะนำ 6-10 ฟองต่อวัน แบ่งมื้อ)
เนื้อปลาเนื้อขาว หรือ อกไก่: นึ่งให้สุกเปื่อยก่อนปั่น
เพิ่มไขมันดี (Omega-3): * ใช้น้ำมันปลา (Fish Oil) หรือน้ำมันรำข้าว ช่วยลดการอักเสบในร่างกายที่เกิดจากเซลล์มะเร็ง
คาร์โบไฮเดรตที่ย่อยง่าย: * ข้าวขาว ข้าวโอ๊ต หรือฟักทอง เพื่อให้พลังงานเพียงพอ ไม่ให้ร่างกายไปเผาผลาญกล้ามเนื้อตัวเอง
2. สารอาหารต้านอนุมูลอิสระ (Antioxidants)
เน้นผักผลไม้หลากสีปั่นรวมในสูตร (ต้องสุกสะอาด):
แครอท/ฟักทอง: มีเบต้าแคโรทีน
มะเขือเทศ (ต้มสุก): มีไลโคปีนช่วยซ่อมแซมเซลล์
ผักใบเขียว (ต้มเปื่อย): ให้โฟเลตและแร่ธาตุที่จำเป็นต่อการสร้างเม็ดเลือด
3. ตัวอย่างสูตรปั่นเอง (สำหรับผู้ป่วยมะเร็งทั่วไป)
(ปริมาตรรวม 1,000 ml เน้นโปรตีนสูง)
วัตถุดิบ ปริมาณ ประโยชน์ต่อผู้ป่วยมะเร็ง
ไข่ขาวต้มสุก 6-8 ฟอง เสริมสร้างภูมิคุ้มกันและเม็ดเลือดขาว
อกไก่ หรือ ปลานึ่ง 150 g ซ่อมแซมเนื้อเยื่อที่ถูกทำลายจากรังสี/คีโม
ข้าวสวย หรือ ข้าวกล้อง 200 g พลังงานหลักป้องกันน้ำหนักลด
ฟักทอง หรือ แครอทต้ม 150 g วิตามินช่วยการฟื้นตัวของเซลล์
น้ำมันรำข้าว 2-3 ช้อนโต๊ะ เพิ่มแคลอรี่ให้เข้มข้นขึ้น
น้ำต้มสุก เติมจนครบ 1,000 ml ปรับความหนืดให้พอเหมาะ
⚠️ ข้อควรระวังสำคัญ
ความสะอาด (Neutropenic Diet): ผู้ป่วยมะเร็งที่ให้คีโมมักมี เม็ดเลือดขาวต่ำ ภูมิต้านทานน้อยมาก อาหารทุกอย่างต้องปรุงสุกใหม่ ห้ามใช้ผักสดหรือผลไม้เปลือกบางที่ไม่ผ่านความร้อนเด็ดขาด เพราะเชื้อแบคทีเรียเพียงเล็กน้อยอาจทำให้ติดเชื้อในกระแสเลือดได้
ภาวะท้องอืด: ยาเคมีบำบัดอาจทำให้ลำไส้เคลื่อนตัวช้า หากดูดอาหารค้าง (Residual) ออกมาได้เยอะ ให้ลดความเร็วในการให้หรือแบ่งมื้อให้เล็กลงแต่บ่อยขึ้น (5-6 มื้อ/วัน)
💡 ทางเลือกอาหารทางการแพทย์
หากผู้ป่วยทานได้น้อยหรือน้ำหนักลดเร็วมาก แนะนำใช้ อาหารทางการแพทย์สูตรสำหรับผู้ป่วยมะเร็งโดยเฉพาะ (เช่น Prosure, Supportan หรือ Neo-Mune)
จุดเด่น: มีความเข้มข้นสูง (1.2−1.5 kcal/ml) มีโปรตีนเวย์ และมี EPA (Omega-3 จากน้ำมันปลา) ที่ช่วยยับยั้งสารอักเสบจากเซลล์มะเร็งได้ดีกว่าอาหารปั่นทั่วไปครับ
